Szprotawa

Parafia pw. św. Andrzeja Apostoła - Szprotawa

Proboszcz

ks. Leon Andrys (1993-08-25)

Kaplice

• Szprotawa - kaplica cmentarna

Historia parafii

Kościół pod wezwaniem św. Andrzeja stanął w osadzie Iława (niem. Eulau), dziś zwanej Sowiny. Z badań archeologicznych i z średniowiecznych dokumentów wynika, że jest to najstarsza część dzisiejszej Szprotawy, która leżała na trakcie handlowym Żagań - Głogów. To właśnie w Iławie w 1000 roku Bolesław Chrobry witał cesarza Niemiec Ottona III, z którym podążył dalej do Gniezna, aby wspólnie modlić się przy grobie św. Wojciecha. Spotkanie to wzmiankuje niemiecki kronikarz Thietmar. Niestety, przez następne 300 lat milczą o tym miejscu wszelkie dostępne dokumenty. Nie wiemy, kiedy i kto podjął decyzję o budowie kościoła pod wezwaniem św. Andrzeja w osadzie, która przed wiekami stanowiła zaczątek dzisiejszego miasta. Wiemy jedynie, że budowla ta musiała powstać w latach 20 - tych XIII wieku. Najstarsza wiadomość, jaka do nas dociera, również pochodzi z tego wieku i dotyczy proboszcza tutejszego kościółka: „Plebanus Gyslerus de Ylawia”. W 1318 r. Henryk - ówczesny biskup wrocławski - wydał dokument, w którym przekazał patronat nad świątynią zgromadzeniu sióstr Magdalenek od Pokuty w Szprotawie. Magdalenki przybyły do Szprotawy z Bytomia Odrzańskiego w 1289 r. i po pierwszych kłopotach osiedliły się tu na dobre w 1314 r., ciesząc się dużymi przywilejami książęcymi. Ponad 100 lat później - w 1460 r. - Jodok, biskup wrocławski, przyłączył kościół parafialny w Iławie do klasztoru sióstr Magdalenek. Związek ten trwał przez wieki i przetrwał długo po kasacie zakonu w 1810 r. Świadczyć o tym może inskrypcja, jaka znalazła się na drugim, co do wielkości dzwonie szprotawskiej fary, który „Tochtenkriche”, czyli kościół - córka (filialny) ufundował na Boże Narodzenie 1886 r.: „Die Eulauer St. Andreas - Kirche widmete mich der Sprottauer Mutterkirche” „Apud Te Domine, S. Andreas sit pro nobis perpetuus intercessor. Salve Cruce pretrose!”. Niemal nic nie wiemy o tym, jak funkcjonowała parafia św. Andrzeja na przestrzeni wieków. Clemens Baier zamieszcza w swej książce pt. „Geschichte der Stadpfarkirche” listę 13 proboszczów parafii w Iławie. Życie tutejszej parafii znajduje swoje odzwierciedlenie w dokumentach dopiero od końca XVI w. Począwszy od wieku XVII prowadzone były rejestry chrztów i zgonów, a od wieku XVIII księga kościelna, natomiast wgląd w rachunki parafii umożliwiają różne XIX wieczne dokumenty. Z nich właśnie wynika, że istniała przy kościele w Iławie od 1860 r. szkoła katolicka.